۷ اشتباه والدین بعد از طلاق که می‌تواند بیشترین آسیب را به کودک وارد کند
طلاق به‌خودی‌خود به معنای آسیب قطعی و همیشگی به کودک نیست. آنچه بیش از خود جدایی اهمیت دارد، نحوه رفتار والدین با کودک و یکدیگر پس از طلاق است. بعضی رفتارها، حتی اگر از روی نگرانی یا دلسوزی انجام شوند، می‌توانند فشار روانی کودک را بیشتر کنند.
۱. بدگویی از والد دیگر در حضور کودک
گفتن جملاتی مانند «پدرت به فکر ما نبود» یا «مادرت باعث شد زندگی ما خراب شود»، کودک را در موقعیت انتخاب قرار می‌دهد.
کودک معمولاً هر دو والد را دوست دارد و شنیدن حرف‌های منفی درباره یکی از آنها می‌تواند احساس گناه، سردرگمی و تعارض عاطفی ایجاد کند.
۲. مجبور کردن کودک به انتخاب بین پدر و مادر
کودک نباید مجبور شود پاسخ دهد که «مامان را بیشتر دوست داری یا بابا را؟»
او حق دارد هر دو والد را دوست داشته باشد و رابطه عاطفی خود را با هرکدام حفظ کند؛ مگر اینکه شرایطی جدی و مرتبط با امنیت کودک وجود داشته باشد.
۳. استفاده از کودک به‌عنوان پیام‌رسان
گاهی والدین به‌جای ارتباط مستقیم با یکدیگر، از کودک برای انتقال پیام استفاده می‌کنند:
«به بابات بگو پولت رو بدهد.»
«به مادرت بگو چرا زنگ نزد.»
این کار کودک را وارد تعارض بزرگسالان می‌کند و احساس مسئولیت و اضطراب او را افزایش می‌دهد.
۴. پرس‌وجوی مداوم درباره والد دیگر
سؤال‌هایی مانند «بابات کجا بود؟ چه کسی آنجا بود؟ با چه کسی صحبت کرد؟» ممکن است کودک را تحت فشار قرار دهد.
کودک نباید احساس کند مسئول گزارش دادن درباره زندگی والد دیگر است.
۵. جبران طلاق با آزادی بیش از حد یا خریدن مداوم هدیه
گاهی والدین به دلیل احساس گناه، تمام قوانین و محدودیت‌ها را حذف می‌کنند یا با خرید هدیه‌های زیاد تلاش می‌کنند ناراحتی کودک را جبران کنند.
درحالی‌که کودک بیش از هر چیز به امنیت، ثبات، محبت و مرزهای سالم نیاز دارد، نه جبران مادی.
۶. پنهان کردن واقعیت یا دادن وعده بازگشت والدین
گفتن «شاید دوباره با هم زندگی کنیم» بدون اینکه چنین تصمیمی وجود داشته باشد، می‌تواند امید و انتظار دائمی در کودک ایجاد کند.
بهتر است والدین با زبانی متناسب با سن کودک، واقعیت را صادقانه و بدون وارد کردن جزئیات اختلافات بزرگسالان توضیح دهند.
۷. نادیده گرفتن تغییرات رفتاری کودک
افت تحصیلی، پرخاشگری، گوشه‌گیری، اختلال خواب، کابوس، وابستگی شدید، اضطراب یا تغییرات قابل توجه در رفتار کودک نباید همیشه به «لجبازی» یا «بازی درآوردن» نسبت داده شود.
گاهی این رفتارها زبان کودک برای بیان ناراحتی و اضطراب او هستند.
مهم‌ترین پیام برای والدین
کودک بعد از طلاق بیش از هر چیز به این اطمینان نیاز دارد که:
«من هنوز دوست‌داشتنی هستم، تقصیر من نیست، و قرار نیست بین پدر و مادرم یکی را انتخاب کنم.»
هدف والدین نباید این باشد که کودک طلاق را فراموش کند؛ بلکه باید کمک کنند کودک بتواند با وجود تغییر شرایط زندگی، همچنان احساس امنیت، تعلق و دوست داشته شدن داشته باشد.
اگر واکنش‌های عاطفی یا رفتاری کودک شدید، طولانی یا مختل‌کننده زندگی روزمره او باشد، ارزیابی توسط روانشناس کودک می‌تواند به شناسایی نیازهای کودک و انتخاب راهکار مناسب کمک کند.
آرامش امروز خانواده، فرزندان موفق فردا
آذر عسکری
روانشناس و درمانگر ارشد کودک و خانواده